Euskadiko Kontsumoko Arbitraje Batzordea

Kontsumitzaile edo erabiltzaileen eta enpresari, merkatari edo zerbitzugileen arteko gatazkak konpontzeko biderik errazena da. Honako hauek dira bere ezaugarriak:

Estrajudiziala

Justiziara jotzeko ordezko sistema da. Ez dago auzitegi arruntetara jo beharrik eta, hala ere, arbitraje-erabakiak, Laudo izenekoak, epai irmoaren eragina dute

Azkarra

Sistema horren aurrean aurkeztutako kasu bat ebazteko, horretarako eratzen den Arbitro Taldeak ezin du 4 hilabete baino gehiago eman, izendatzen denetik hasita, dagokion Laudoa erabakitzeko.

Borondatezkoa

Auzian dauden bi aldeek Kontsumoko Arbitrajearen esanetara jartzeko borondatea adierazten dutenean bakarrik da bidezkoa arbitrajea. Beraz, ez kontsumitzailea ezta profesionala ere, ez daude behartuta Kontsumoko Arbitrajera jotzera gatazkak ebazteko.

Erraza

Eskatzen dituen izapideak ez dira batere zailak, prozesuaren garapena oztopatuko duen formalitaterik ez duelako.

Inpartziala

Arbitro Taldea hiru kidek osatzen dute: bi arbitrok (batek kontsumitzaileen sektorea ordezkatzen du eta besteak enpresa-sektorea) eta lehendakariak, Arbitraje Batzordea menpe dagoeneko administrazio publikoak izendatua.

Dohaina

Ez kontsumitzaileak ezta enpresariak ere, ez dute ezer ordaindu behar Kontsumoko Arbitrajearen zerbitzuak eskatzeko. Kontsumoko Arbitraje Sistemari atxikita egoteko ere ez dute kuotarik ordaindu behar enpresek.

Kasu jakin batzuetan bakarrik, alegia, kontsumitzaileak edo enpresariak peritajea egitea eskatzen duenean, dagokion Arbitro Taldeak bidezkotzat jotzen badu, hura ordaindu egin beharko du.

Eraginkorra

Aldeen arteko gatazkak laudo baten bitartez konpontzen dira, bide judizial arruntera jo behar izan gabe.

Lotesle eta betearazlea

Sistemari atxikitzen zaizkionean, aldeak erabakitakoa onartu eta betetzera behartuta daude.

Arbitraje-laudoak epaitutako auziaren eragin berberak dituelako.

Arbitrajeari atxikitzea: produktuen eta zerbitzuen garantia handiagoa eta kontsumitzailearen konfiantza. Enpresariek Kontsumoko Arbitrajean parte har dezakete kontsumitzaileak proposatutako arbitrajea onartzen edo Kontsumoko Arbitraje Sistemari atxikitzen. Hau egiteko, atxikitzeko konpromiso izeneko idazkia bete behar dute. Hori egitean enpresariak aldez aurretik onartzen du kontsumitzaileekiko gatazkak Kontsumoko Arbitrajean konpontzea.

Arbitrajeari atxikitzea honako hauek dakarzkie enpresariei:

a) Produktuen eta zerbitzuen garantia handiagoa eta kontsumitzailearen konfiantza eskuratzea.
b) Sistemari atxikitako enpresen erroldan azaltzea. Errolda hori publikoa da eta kontsumitzaileak bertatik informazioa jaso dezake.
c) Atxikitako liburuxkan azaltzea. Liburuxka hori urtero argitaratzen du Euskadiko Kontsumoko Arbitraje Batzordeak.
d) Zerbitzu hori publizitateari eranstea.
e) Atxikita dagoela egiaztatzen duen bereizgarri ofiziala erabili ahal izatea.

Arbitrajeari atxikitzea: produktuen eta zerbitzuen garantia handiagoa eta kontsumitzailearen konfiantza

Bereizgarria laranja kolorekoa da eta bi gezi zuri eta sinbolo ireki bat, zuria ere bai, agertzen dira. Esanahia Kontsumoko arbitrajean hiru aldeek bat egitea da, hau da, kontsumitzaileek, enpresariek eta administrazioak bat egitea.

Kontsumitzaileak ikusten duenean profesional batek bere establezimenduan edo publizitatean aipatutako bereizgarria duela aurrean Kontsumoko Arbitrajeari atxikitako profesionala duela jakin behar du.

Kontsumoko Arbitraje Sistemaren administrazio-organoa da. Lurralde-izaera du eta estatuko, autonomiako, probintziako, eskualdeko edo udaleko esparrua har dezake. Euskadiko Autonomia Erkidegoan bi Arbitraje Batzorde daude: Euskadikoa eta Vitoria-Gasteizkoa.

Osaera

Kontsumoko Arbitraje Batzordea lehendakari batek eta idazkari batek osatzen dute. Kargu horiek Arbitraje Batzordea menpe dagoeneko administrazioak izendatzen ditu.

Funtzioak

Kontsumoko Arbitraje Batzordearen funtzio nagusia arbitraje-prozedura zuzentzea da, Kontsumoko Arbitraje Sistemak behar bezala funtziona dezan. Horretara, besteak beste, ondoko zereginak betetzen ditu:

	Arbitraje-hitzarmenak sustatu eta formalizatzea.
	Planteatutako gatazketan bitartekaritza-lanak egitea.
	Atxikitako enpresen errolda landu eta eguneratzea.
	Arbitraje-hitzarmenaren ereduak landu eta interesatuen esku uztea.

Legearen arabera, Kontsumoko Arbitrajeak bi motatako arbitraje onartzen ditu: ekitatezkoa eta zuzenbidezkoa.

Ekitatezko arbitrajea

Ekitatezko arbitrajean erabakiak hartzeko, gertakariak aztertzen dira, horiei buruzko gogoeta egiten da, eta konponbide arrazoizkoena hartzen da, Arbitro Taldearen jakintzaren eta ustearen arabera. Arbitro Taldeko kideek ez dute nahitaez Zuzenbidean lizentziatuak izan behar (lehendakaria bai ordea, betiere), ezta lanean ari diren abokatuak ere.

Egiten diren arbitraje gehienak ekitatzekoak dira.

Zuzenbidezko arbitrajea

Zuzenbidezko Arbitrajean, Arbitro Taldeak legezko arauak eta xedapenak kontuan izanda besterik ezin du ebatzi. Hartzen duen erabakia arrazoibide juridikoan oinarritu behar du.

Arbitro Taldeko lehendakariak Zuzenbidean lizentziatua izan behar du eta kontsumitzaileen eta enpresarien ordezkariek lanean ari diren abokatuak izan behar dute.

Auzian dauden bi aldeek eskatzen dutenean, zuzenbidezko arbitrajea egingo da.

Arbitraje Batzordeari planteatutako arazo edo auzi bakoitzean Arbitro Talde bat eratzen da.

Arbitro Talde bakoitza ondoko hauek osatuko dute:

Lehendakaria, Arbitraje Batzordea menpe dagoeneko administrazioak izendatzen duena. Administrazio publikoaren zerbitzura egon eta Zuzenbidean lizentziatua izan behar du.

Kontsumitzaileen sektoreko ordezkari bat, erreklamazioa aurkeztu zeneko Kontsumitzaileen Elkarteak izendatutakoa. Erreklamazioa Kontsumitzailearen Informaziorako Udal Bulegoetan.

Eusko Jaurlaritzako Kontsumoko Lurralde Bulegoetan edota zuzenean Arbitraje Batzordean aurkezten bada, Batzordeak izendatuko du kontsumitzaileen sektoreko ordezkaria.Enpresa-sektoreko ordezkari bat, enpresa-elkarteek Arbitraje Batzordearen aurrean izendatutakoa. Erreklamatutako enpresaria Arbitraje Sistemari atxikitako ezein enpresa-elkartetakoa ez bada, Batzordeak izendatuko du enpresa-sektoreko ordezkaria.

Arbitro Taldeko idazkari gisa Arbitraje Batzordeko idazkariak edota horretarako izendatzen diren pertsonek jardungo dute. Idazkariak hitza badu baina botorik ez eta Arbitro Taldearen jardunen akta jasoko du.

Hasiera

Kontsumitzaileak hasten du beti arbitraje-prozedura, arbitraje-eskari bat aurkeztuta.

Arbitraje-eskabidea

Arbitraje-eskaria formalizatzeko eskari-orria bete eta sinatu behar da.

Eskari hori Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Elkarteen, Kontsumitzailearen Informaziorako Udal Bulegoen eta Eusko Jaurlaritzako Kontsumoko Lurralde Bulegoen bitartez egin daiteke. Era berean, dagokion lurralde-esparruan eskumena duen Kontsumoko Arbitraje Batzordean aurkez daiteke zuzenean.

Kontsumoko Arbitraje Batzordeak, arbitraje-eskaria aztertu ondoren, hura bideratzeko onartzen den erabakiko du. Onartzen ez bada, eskaria zergatik ezin den onartu azalduko dio kontsumitzaileari.

Baztertzeak

Ondoko arazoak daude Kontsumoko Arbitrajetik kanpo:

Ebazpen judizial irmoa eta behin betikoa dutenak. Hala ere, ebazpen hori betetzearen ondoriozko alderdiak aintzat hartu ahal izango dira.

Beste gai batzuekin ezin bananduzkoak diren gaiak, aldeek haiekiko eztabaida-ahalmenik ez dutenean.

Osasunerako kalteekin edo heriotzarekin zerikusia duten arazoak eta arrazoizko delitu-aztarnak daudenean.

Bere kabuz jardun ezin duten edo legezko ordezkaritzarik ez duten pertsonak ordezkatu eta defendatzeko Ministerio Fiskalak nahitaez esku hartu behar duenean.

Bideratzea

Kontsumitzaileak arbitraje-eskari bat aurkezten duenean eta hura bideratzeko onartzen denean, hura erreklamatutakoari jakinaraziko zaio.

Merkataria, enpresa edo profesionala arbitraje-sistemari atxikita badago, arbitraje-hitzarmena besterik gabe gauzatuko da. Sistemari atxikita ez badago, hura berariaz onartzea eskatuko zaio eta, horretarako, 15 eguneko epea emango zaio. Ondoren, hala badagokio, arbitraje-hitzarmena gauzatuko da.

Hitzarmen hori gauzatu eta gero, Arbitro Taldea izendatuko da.

Audientzia bi aldeei

Arbitro Taldea izendatzen denetik 3 hilabeteko gehienezko epean, audientzia emango zaie aldeei.

Aldeei audientzia egingo den lekua, eguna eta ordua jakinaraziko zaizkie. Audientzian aldeek bidezkotzat jotzen dituzten alegazioak adieraziko dituzte eta Arbitro Taldeko kideen galderei erantzungo diete.

Prozeduran zehar aldeen gelditasunak ez du galaraziko laudoa ematea eta ez dio laudo horri eraginkortasunik kenduko.

Frogak

Arbitro Taldeak kasua ebazteko beharrezkotzat jotzen duenean, frogak praktikatzea erabaki ahal izango du, aldeentzako inolako kosturik gabe.

Aldeek, era berean, haien ustez kasua argitzeko beharrezkoak izango liratekeen peritu-frogak praktikatzea eskatu ahal izango dute. Kasu horretan, frogak egiterakoan sortutako gastuak, eskatu dituenaren kargura izango dira, Arbitro Taldeak hala baderitzo.

Amaiera

Prozedurak Arbitro Taldea izendatzen denetik gehienez ere 4 hilabetera amaitu behar du, aldeek nahitaez bete beharreko laudoarekin.

Laudo arbitral

Arbitro Taldeak kontsumitzailearen eta enpresariaren edo profesionalaren artean sortutako eztabaidari buruz hartutako erabakia da.

Arbitraje-laudoa botoen gehiengoaren bidez erabakiko da eta lehendakariaren botoak ebatziko ditu berdinketak. Laudoa idatziz egin beharko da.

Helegitea

Laudoa baliogabetzeko deusetatzeko akzioa hura eman den tokiko Probintzia Auzitegian aurkez daiteke, laudoa jakinarazi eta hurrengo egunetik hasita bi hilabeteko epean.

Betearaztea

Laudoa aldeek nahitaez betetzekoa da. Hura laudoan bertan adierazitako epean bete beharko da. Hau egin ezean, laudoa eman den tokiko Lehen Auzi-bideko Epailearen aurrean hura betearaztea eska daiteke.